De rijskracht van meel en bloem - de basis van een luchtig brood

Wat maakt dat het ene brood heerlijk luchtig is en het andere juist stevig en compact? Heel veel factoren spelen een rol. Maar een belangrijk deel van het antwoord zit in de rijskracht van meel en bloem. De rijskracht in het meel bepaalt voor een groot deel in hoeverre deeg kan rijzen en hoe deeg de gassen kan vasthouden die tijdens het fermentatieproces ontstaan.
Rijskracht hangt vooral samen met de hoeveelheid en de kwaliteit van de eiwitten in meel en bloem. Zodra je water toevoegt en het deeg begint te kneden, vormen twee eiwitten, gliadine en glutenine, samen het glutennetwerk. Dit netwerk geeft het deeg elasticiteit, stevigheid en rekbaarheid.
Tijdens het rijzen produceren gist of zuurdesem gasbelletjes. Het glutennetwerk houdt deze gasbelletjes vast, waardoor het deeg volume krijgt en zich ontwikkelt tot een luchtig brood met een mooie kruimstructuur. En hoe zit dat dan met glutenvrij meel?

Hoe zit dat bij glutenvrij meel en -bloem?
In een normaal brood zorgt gliadine voor rekbaarheid en glutenine voor veerkracht en sterkte. Omdat dit netwerk in glutenvrij brood ontbreekt, werkt het rijzen en bakken heel anders. Zonder hulp houdt het beslag geen gas vast en stort het in.
Je hebt bij glutenvrij bakken vaak meer water nodig en soms een aantal bindmiddelen zoals xantaangum of psylliumvezels. En je let bij brood bakken meer op de rijsstructuur dan op de klok. Daarmee kun je vaak prima uit de voeten en bak je mooie glutenvrije broden en gebak.
Zelf een glutenvrij zuurdesembrood bakken?
Ontdek het recept en ontdek dat je verslaafd kunt raken aan je iegen brood bakken.
🎬 De Werkplaats voor video's met uitleg
De Werkplaats dé plek voor video’s en uitleg die laten zien hoe handelingen worden uitgevoerd. Ook hoe je een glutrenvrijzuurdesembrood kunt bakken.
Soms stap-voor-stap, maar vaak geven we gewoon een kijkje over hoe het gaat bij ons in de keuken of in de tuin. Of het nu gaat om kneden, koken, timmeren of conserveren.
De juiste bloem of het juiste meel maakt dus écht verschil.
Door te begrijpen hoe eiwitten, gluten en rijskracht samenwerken, kun je bewuster kiezen voor de ingrediënten die passen bij jouw brood. De basis van je brood en gebak begint bij de kwaliteit van je meel en bloem.
💪 Hoe weet ik of mijn meel nog rijskracht heeft?
Er bestaat een om te controleren of je meel nog genoeg rijskracht heeft, dat is de ‘glutentest’.
Hiermee kun je zien of het deeg genoeg rijskracht heeft ontwikkeld.
Hoe werkt de glutentest of windowpane-test?
De rijskracht van meel of bloem kun je het beste controleren met een ‘glutentest’ of windowpane-test.
Zorg ervoor dat je handen lichtjes zijn ingevet met wat olie.
Je maakt je deeg of je maakt een klein proef deegje.
Kneed het deeg een tijdje en maak een bolletje deeg van ongeveer 6 cm.
Trek het deegbolletje voorzichtig met je vingers uit elkaar tot een dun vliesje.
Goede rijskracht
Je kunt het deeg voorzichtig heel dun uittrekken dat er bijna licht doorheen schijnt, als door een raam, zonder dat het scheurt. De gluten vormen dan een sterk genoeg netwerk dat gassen kan vasthouden.
Zwakke rijskracht
Het deeg scheurt snel en voelt brokkelig of slap aan. We is niet voldoende kracht om gassen vat te houden.
🍞 Hoe kun je een zwakke rijs oplossen?
Een goed brood bakken hangt af van heel factoren en je zoekt een passende manier om je brood toch goed uit de oven te laten komen. Hieronder vindt je een paar mogelijkheden die je kunnen helpen.
Kneedtijd
Als je klaar bent met de aanbevolen kneedtijd, dan kun je het deeg nog iets langer doorkneden.
Laat het deeg gedurende 1 minuut rusten en kneed het dan nog eens 3 tot 5 minuten.
Bij (glutenvrij) zuurdesembrood of rustiek brood
Het is dan moeilijk om een perfect vlies te trekken. Dus kun je het beste niets doen.
De gluten ontwikkelen zich tijdens de eerste rijs (rekken en vouwen).
Als ik merk dat mijn meel wat aan rijskracht verliest, dan voeg ik een volgende keer iets extra gist toevoeg.
Temperatuur deeg
Naast een goede bloem is de temperatuur erg belangrijk bij het rijzen van een brood.
Voelt het deeg koud aan dan rijst het brood niet meer. Koud deeg wordt stug en scheurt snel, maar als je het deeg op kamertemperatuur (20-22°C) laat komen, kun je het brood verder afmaken.
👨🍳 Ontdek onze lekkere bakrecepten
Heerlijk glutenvrij rozijnenbrood met spijs
Of een niet glutenvrij tarwebrood makenin de broodbakmachine



Opmerkingen