Uien & hoe ze je leven verbeteren!

Wat zouden we zonder deze gezonde smaakmaker moeten?

We gebruiken ze bijna dagelijks, maar staan zelden stil bij hoe bijzonder ze eigenlijk zijn.

Rauw, gebakken, gekarameliseerd of gestoofd. Ze geven smaak, diepte én voeding aan je maaltijden. Wat zouden we in de keuken moeten zonder uien? De ui, zo gewoon, zo gezond en dé smaakmaker in onze keukens. Ze zijn de stille held van bijna elk gerecht: uien.

Kleurrijk pallet van uien

De gezonde kracht van uien

Want wist je dat uien ook boordevol gezonde stoffen zitten? Denk aan antioxidanten, ontstekingsremmende werking en een flinke dosis vitamines. Uien zijn goedkoop, veelzijdig én onmisbaar in elke keuken. Kortom: deze groente verdient een hoofdrol op je bord!

💚 Werkzame stoffen in uien

• vitamine B2

• vitamine B6

• vitamine B11

• vitamine C

• antioxidant quercetine

• ijzer

• borium

• inuline

• strontium

• zwavel

• koper

• zink

• mangaan

• vanadium

• rutine

• onionin A

• quercetineglucosiden

En dat uien gezond zijn dat weten we al sinds mensenheugenis. De hoge hoeveelheid polyfenolen of antioxidanten van uien beschermen ons lichaam tegen celschade en een ondersteunen het hart en de bloedvaten.

Er zitten veel antioxidanten in uien. Nog een aantal eigenschappen van de ui zijn:

• antischimmel

• antibacterieel

• ontstekingsremmend

• immuunsysteem

• prebiotische werking

• vermindering schadelijk darmbacteriën

• bevorderd opname van calcium (botten)

• leverontgifting

• griep en verkoudheid

• spijsvertering

• vochtafdrijvend

• bloedverdunnend

• cholesterolverlagend

Verkouden?

• Snij een ui in ringen en leg deze in een potje biologische honing. Meng dit goed door elkaar en laat het een dag staan. Neem gedurende de dag regelmatig een lepeltje van de honing.

• Je raakt niet sneller van je verkoudheid af, het verlicht de klachten.

Verstopte neus?

• Snij een ui doormidden en leg deze op een schoteltje naast je bed ter hoogte van je kussen.

Uiensoorten

De ui hoort tot de familie van Allium en de Latijnse naam van deze voor ons zo gewone ui is Allium cepa. Tot zover ‘droge kost over de ui. Want uien zijn meer dan smaakmakers, ze zitten vol antioxidanten die écht effect hebben.

• Gele ui of bruine ui

Een grote uiensoort, met een bruine schil. Deze uien vind je vaak in de winkel.

Een ui met veel vruchtvlees en geschikt om te bakken, smoren en perfect om te vullen met gehakt, knoflook en kruiden.

• Witte ui of tuinui

Een ui met een witte buitenschil, en meer water bevat. Daardoor is de ui sappiger. Zoet van smaak en veel scherper is dan de gewone ui. Heerlijk om een stoofgerecht van te maken.

• Zoete ui

Deze uien lijken op de gewone gele ui, maar zijn kleiner. Ze smaken minder scherp en zoet. Vooral geschikt om rauw te eten, voor in een sausje en om een heerlijke Franse uiensoep van te maken.

• Rode ui

Deze ui heeft een dunne schil en een hoger suikergehalte en dat proef je. De rode ui is een zoete en knapperige ui. Heerlijk in salade, om een chutney van te maken en om heel langzaam door te bakken. Als topping op je hamburger of je hartig belegde broodje. Wil je de rode uit nog zoeter maken? Leg de ui dan een half uur van tevoren in een bakje water.

• Sjalot

De sjalot is een lookachtig plant en is familie van de ui. Als je de sjalot bakt proef je een zachte en pittige ui. De sjalot heeft een zachte, meer verfijnde smaak. En kun je goed gebruiken als garnituur en in vinaigrette.

• Lente-uien

De lente-ui, pijpajuin of bosui. Dezelfde ui maar op een ander tijdstip geoogst. Ze zijn zacht van smaak. Lekker fijn gesneden op een gerecht, soep, salade of stukjes meebakken met een oostergerecht. Het kan allemaal met deze veelzijdige uien.

• Zilveruien

Kleine witte uitjes die een lekkere en stevige smaak hebben. Een onmisbaar ingrediënt als je boeuf bourguignon maakt. Je kunt ze kopen bij de betere groenteman. Deze uitjes worden vaak ingemaakt in het zuur.

👉 Wist je dat?

• Rode uien meer antioxidanten bevatten dan witte uien.

• Elke dag een ui draagt bij aan een gezonde spijsvertering.

• Rauwe uien gezonder zijn dan gebakken uien.

Het zaaien en poten van gele, witte en rode uien

• Uien binnen zaaien

  • Zaai je de uien in februari binnen zaai ze dan in bakjes.

  • Vul de bakjes af met goede aarde en zaai ongeveer 8 zaden per bakje.

  • Half maart kun je de plantjes afharden.

  • Je poot ze als een cluster en net iets dieper dan dat je ze uit de zaaibed haalt.

    
    

• Uien in de koude grond zaaien

  • De maanden maart of april zijn de beste maanden om uien buiten in de koude grond te zaaien.

  • Kijk hiervoor op de verpakking van je zaad.

  • Zaai dan op regels van 25 cm en dun ze daarna uit op 5 à 10 cm van elkaar.

Uien poten

In maart en april kun je uien het beste poten.

Winteruien

Je kunt winteruien ook nog in augustus zaaien, dan kun je in maart oogsten. Kijk dan wel even welke soorten uien daarvoor geschikt zijn.

Winteruien poten kun je van september tot november. Je oogst dan in het vroege voorjaar.

Plagen

Als het te warm wordt dan zijn de pootuien gevoeliger voor schimmels en voor de preivlieg of preimineervlieg.

Er zijn meerdere varianten van deze vliegen actief en ze beginnen in maart al met het leggen van eitjes in de uien. Ook later in de herfst worden ze nog een keer actief.

Je kunt de uien daarom het best afdekken met een vliesdoek of een heel fijnmazig net.

Of gooi een dikke laag hooi tussen de uien, zodat de vlieg niet aan de onderkant van de ui kan komen.

Als de uienvlieg toch vat krijgt op je uien, dan moet je ze direct verwijderen. Gooi ze dan niet op de composthoop, maar altijd in de GFT-afvalbak.

🧑‍🌾 Verzorging

• Uien gedijen niet goed op vers bemeste grond.

• Zet uien nooit op een zelfde plek in de tuin, maar wissel en wacht liefst 5 tot 6 jaar totdat je uien weer op dezelfde plek plant.

Oogsten

• Als de uien groeien kun je sommige uien er tussen uit halen en lekker gebruiken als lente-ui.

Verminder naar 4-5 uien per cluster.

Bloei en zaad oogsten

• Laat je uien eens in bloei komen. Er komen prachtige paarse of witte bollen die bloeien, goed zijn voor bijen en hommels en waaruit je zaad kunt oogsten; met uitzondering van F1 zaden.

• Als de bloem is uitgebloeid vormen zich ronde knoopjes met daarin de zaden. Hang een fijnmazig netje om de bloem. Dan kun je zonder moeite de zaden oogsten en drogen.

• Of laat ze gewoon bloemen en je krijgt een walhalla voor insecten en hommels.

👉 Ontdek ook eens wat 'gewone wortelen' voor jouw kunnen doen!